Analiz

AI Overviews nedir, organik trafiği nasıl etkiliyor?

AI Bakışı Türkiye'de Şubat 2026'da açılmaya başladı. Araştırmalar ne diyor, Google neye itiraz ediyor, etkiyi Search Console'da nasıl ayırırsınız?

Fratres Editör · 11 Kasım 2026

AI Overviews (Türkçe arayüzde AI Bakışı), Google'ın bazı aramalarda sonuç sayfasının üstünde gösterdiği, kaynak bağlantıları içeren yapay zekâ özetidir. Türkiye'de Şubat 2026'da açılmaya başladı. Bağımsız ölçümler, özet çıkan sorgularda organik tıklamanın belirgin biçimde azaldığını gösteriyor. Etki sorgu türüne göre değişiyor ve özet çıkmayan sorgulara yansımıyor.

AI Overviews nasıl çalışır, ne zaman görünür?

Google'ın Search Central belgesi özelliği, karmaşık bir konuyu kısaca anlatıp ileri okuma bağlantıları veren bir alan olarak tanımlar. Özet yalnız klasik aramaya katkı sağlayacağı sorgularda çıkar, bu yüzden birçok aramada görünmez. AI Mode (AI Modu) ise karşılaştırma ve takip soruları için ayrı bir deneyimdir. İkisi de soruyu alt başlıklara bölüp aynı anda birden çok arama yapabilir. Google buna sorgu yelpazesi (query fan-out) diyor.

Ölçek büyük. Alphabet, Haziran 2026 yatırımcı sunumunda AI Overviews için aylık 2,5 milyarın, AI Mode için aylık 1 milyarın üzerinde kullanıcı açıkladı.

Görünme sıklığı ise ölçüme göre değişiyor. Pew Research, Mart 2025'te ABD'de 900 yetişkinin aramalarında bu oranı %18 buldu. Advanced Web Ranking Temmuz 2026'da ABD masaüstü sonuçlarında %43 ölçtü. Sorgu uzadıkça olasılık artıyor: Pew verisinde bir iki kelimelik aramaların %8'inde, on ve üzeri kelimelik aramaların %53'ünde özet çıktı.

Organik trafik gerçekten düşüyor mu?

Kanıtlar aynı yönü gösteriyor, büyüklükte ayrışıyor. Yöntemin gücüne göre sıralayınca tablo daha net okunur.

Rastgele deney: Saharsh Agarwal (Indian School of Business) ve Ananya Sen (Carnegie Mellon), ABD'de 1.065 masaüstü Chrome kullanıcısıyla özet alanını bir eklentiyle gizleyen deney yaptı. Organik tıklama kaybı, taslağın sürümüne göre %38 ile %39,8 arasında bulundu. Reklam tıklaması ve arama sıklığı değişmedi. Çalışma henüz hakem denetiminden geçmedi.
Davranış paneli: Pew özet çıkan ziyaretlerin %8'inde, çıkmayanların %15'inde klasik sonuca tıklandığını ölçtü. Özetin içindeki bağlantılara tıklama %1'de kaldı.
Search Console verisi: Ahrefs, 300.000 anahtar kelimelik masaüstü analizinde Aralık 2025 için 1. sıranın tıklama oranında (CTR, click-through rate) %58 kayıp hesapladı. Bu bir korelasyon ve tahmin modeline dayanıyor. Ahrefs'in SEO aracı sattığını da hesaba katın.
Ajans verisi: Seer Interactive, 53 markada 2,43 milyar organik gösterimi inceledi. Özet çıkan sorgularda CTR Aralık 2025'te %1,31'e indi, Şubat 2026'da %2,36'ya çıktı. Özet çıkmayan sorgularda aynı ay %3,82 idi.
Sıra takibi verisi: Advanced Web Ranking, Temmuz 2026'da ABD masaüstünde 1. sıranın CTR'sini tüm sonuçlarda %20,02, özet çıkan sonuçlarda %9,69 buldu. Hiç organik tıklama almayan sonuç sayfası oranı özet varken %74,3, yokken %53,6.

Google farklı bir çerçeve çiziyor. Arama başkanı Liz Reid Ağustos 2025'te toplam organik tıklamanın yıllık bazda görece sabit kaldığını, kaliteli tıklamanın biraz arttığını yazdı. Üçüncü taraf raporlarını yöntem açısından eleştirdi, ama sayı paylaşmadı. Bazı sitelerin kaybettiğini, bazılarının kazandığını da kabul etti. Alphabet Ekim 2026'da yıllık sorgu artış hızının son beş yılın en yükseği olduğunu açıkladı. Sorgu artışı, site başına tıklamanın korunduğu anlamına gelmez.

İki anlatı birbirini dışlamaz. Google toplamdan, araştırmalar özet çıkan sorgudan söz ediyor. Toplam sabit kalırken tıklama siteler arasında yer değiştirebilir. Yine de bu sayıları sitenizin tahmini olarak kullanmayın. Hepsi ABD ve çoğu masaüstü verisi. Onları yön bilgisi olarak okuyun.

Hangi sayfalar daha çok etkileniyor?

Seer verisinde özet, bilgi amaçlı sorguların yaklaşık %36'sında, ticari sorguların %8'inde, işlem amaçlı sorguların %5'inde görülüyor. Yani "X nedir" içerikleri, ürün ve fiyat sayfalarından daha açık. Karşılaştırma sorgularında ise oran çok yükseliyor.

Atıf almak kaybı azaltıyor, sıfırlamıyor. Seer, atıf alan markaların gösterim başına yaklaşık %120 daha fazla organik tıklama aldığını, ama bilgi amaçlı sorgularda özet çıkmayan duruma göre yaklaşık %38 geride kaldığını raporluyor. Yazarlar nedensellik iddia etmiyor, çünkü güçlü markalar zaten daha kolay atıf alıyor olabilir.

Reklam tarafında veri karışık. Agarwal ve Sen'in deneyinde reklam tıklaması değişmedi. Seer ise Şubat 2026'da ücretli CTR'yi özet çıkan sorgularda %16,21, çıkmayanlarda %21,85 ölçtü. Bu iki sorgu grubu zaten farklı niyetler taşıdığı için aradaki farkı tek başına özete bağlamayın.

Türkiye'de durum: Yerel ölçüm henüz yok

Google, AI Modu ve AI Bakışı'nı 18 Şubat 2026'da Türkiye'de kademeli olarak sunmaya başladığını duyurdu. Reklamlar panelin üstünde ve altında yer almayı sürdürüyor.

Bu yazının hazırlandığı tarihte, Türkçe sorgularda özetin görünme oranını veya tıklama etkisini ölçen, yöntemi açık ve kamuya açık bir çalışmaya ulaşamadık. Türkçe arama sonuçlarında özelliğin geçmişi de bir yılı bulmadı. Bu yüzden en güvenilir veri kendi Search Console hesabınızda. Kademeli yayılım net bir kesim tarihi vermese de Şubat 2026 öncesi ve sonrası işe yarar bir karşılaştırma sağlar.

Etkiyi kendi sitenizde nasıl ölçersiniz?

Search Console Haziran 2026'da üretken yapay zekâ performans raporunu getirdi. Yardım sayfasına göre rapor 31 Ağustos 2026 itibarıyla tüm sitelere açık. AI Overviews ve AI Mode gösterimlerini sayfa, ülke, cihaz ve tarih kırılımında veriyor, ama tıklama ayrımı sunmuyor. Bu özelliklerden gelen tıklamalar genel Web toplamının içinde kalıyor. Etkiyi bu yüzden dolaylı yoldan ayırmanız gerekir:

Aynı mevsimi karşılaştırın. Performans raporunda Türkiye filtresiyle Mart-Eylül 2025 ile Mart-Eylül 2026 dönemini yan yana getirin.
Sorguları üçe bölün. Marka, bilgi amaçlı ve ticari sorguları ayrı listelere alın. Toplam rakam bu ayrımı gizler.
Sırayı sabit tutun. Ortalama sıra ve gösterim korunmuş, CTR düşmüşse özet etkisinden şüphelenin. Sıra düştüyse sorun başka yerdedir.
Gösterim raporuyla eşleştirin. Üretken yapay zekâ raporunda görünen sayfaları aynı listede işaretleyin.
Elle örnek alın. En değerli 30 sorguyu Türkiye'den arayın. Özet çıkıyor mu, atıf sizde mi, not edin.
İşe bağlayın. Aynı sayfa gruplarının dönüşümünü Google Analytics'te karşılaştırın. Trafik düşmüş ama talep formu sabitse kayıp göründüğü kadar büyük değildir.

İçerik planı nasıl değişmeli?

Google'ın optimizasyon rehberi yapay zekâya özel bir taktik önermiyor. Temel SEO'nun geçerli olduğunu söylüyor ve başka yerde bulunmayan, ilk elden bakış içeren içeriği öne alıyor. Buradan çıkan öncelikler şöyle:

Tanım içeriğinin görevini yeniden yazın. Tıklama getirmeyebilir, ama görünürlük ve marka bilinirliği sağlar. Hedefini trafik yerine atıf ve marka araması olarak koyun.
Özetin kolay tekrarlayamayacağı şeyi üretin. Kendi verisi olan analizler, yerel örnekler, karar kriterleri.
Ticari sayfaları güçlendirin. Özet burada daha seyrek çıkıyor. Ürün, hizmet ve fiyat sayfaları organik talebin korunabildiği alan olabilir.
Teknik zemini temiz tutun. Google taranabilirliği ve sayfa deneyimini temel şartlar arasında sayıyor.
Bütçeyi ölçerek kaydırın. Bilgi trafiğindeki kaybı reklamla kapatmayı düşünüyorsanız kararı ROAS, MER ve CAC ile birlikte verin.

Bu çalışmayı tek bir plana bağlamak için arama görünürlüğü ve yapay zekâ destekli arama başlığı, içerik ve teknik işleri aynı yerde toplar.

Sık yapılan hatalar

llms.txt veya özel işaretleme peşinde koşmak. Google, Arama'nın bu dosyaları kullanmadığını ve özel bir schema.org işaretlemesi gerekmediğini yazıyor.
İçeriği küçük parçalara bölmek. Aynı rehbere göre ideal sayfa uzunluğu yok ve sistemler bir sayfadaki birden çok konuyu anlayabiliyor.
Sorgu varyasyonları için toplu sayfa üretmek. Yapay zekâ yanıtlarını yönlendirmek için üretilen sayfalar spam politikasını ihlal edebilir.
Araç skorunu gerçek sanmak. Google, üçüncü taraf araçların iç sıralama ve yapay zekâ sistemlerine erişimi olmadığını hatırlatıyor.
Panikle kapatmak. Search generative AI denetimi siteyi bu özelliklerden çıkarır ve Google'a göre diğer aramadaki sıralamayı etkilemez. Ama bu alanlardan gösterim ve trafik gelmez, başka sitelerin benzer içeriği görünmeyi sürdürür.
ABD yüzdesini bütçeye yazmak. Yukarıdaki sayılar yön verir, sizin kaybınızı söylemez.

Yarın tek bir karşılaştırma yapın

Search Console'u açın, Türkiye filtresiyle Mart-Eylül 2025 ve Mart-Eylül 2026 dönemlerini karşılaştırın. En çok gösterim alan 20 bilgi amaçlı sorguyu çıkarın ve sırası sabit kalıp CTR'si düşenleri işaretleyin. Bu sorguları arayıp özet ve atıf durumunu yanına yazın. Elinizde "Trafik düştü" cümlesi yerine hangi sorguda ne kaybettiğinizi gösteren bir liste olur. Sonraki içerik planını bu listeyle kurun.