Rehber
Filtreli gezinme SEO'yu nasıl bozar, nasıl düzeltilir?
Google'a gelen aşırı tarama sorunlarının en büyük kaynağı filtreli gezinme. robots.txt, canonical, noindex ve 404 seçeneklerini doğru yerde kullanmanın yolu.
Filtreli gezinme (faceted navigation), kategori sayfasındaki ürünleri renk, beden, marka ve fiyat gibi özelliklerle daraltan sistemdir. SEO'yu bozmasının nedeni, her filtre kombinasyonunun yeni bir URL üretmesidir. Googlebot neredeyse sonsuz sayıda benzer sayfayı taramaya girişir, yeni ürünler geç keşfedilir, sunucu gereksiz yük alır. Çözüm, talep gören filtreleri seçip geri kalanını taramanın dışına almaktır.
Filtreler neden sonsuz URL üretir?
Varsayımsal örnek: Bir bot kategorisinde 10 renk, 8 numara, 5 fiyat aralığı ve 4 sıralama seçeneği olsun. Yalnız tekli seçimlerle 1.600 adres çıkar. Çoklu seçim, parametre sırasının değişmesi (?renk=siyah&numara=38 ile ?numara=38&renk=siyah) ve sayfalama eklenince sayı katlanır. Bu adreslerin çoğu aynı ürünleri farklı dizilişle gösterir.
Google'ın filtreli gezinme belgesi sorunu iki başlıkta topluyor. Birincisi aşırı tarama: Tarayıcı yeni bir filtre adresinin işe yarayıp yaramadığını onu çekmeden bilemez, bu yüzden değersiz olduklarını anlayana kadar çok sayıda adres ister. İkincisi yavaş keşif: Değersiz adreslere giden tarama, yeni ve önemli sayfalara ayrılacak zamandan düşer.
Sorun ne kadar yaygın?
Google'dan Gary Illyes, Aralık 2024 tarihli yazısında filtreli gezinmeyi Google'a bildirilen aşırı tarama sorunlarının açık farkla en sık kaynağı olarak tanımladı. Ona göre vakaların büyük çoğunluğu iyi uygulamalarla önlenebilirdi.
Daha yeni bir döküm de var. Illyes ve Martin Splitt, Search Off the Record podcast'inin 103. bölümünde Google'ın 2025 yıl sonu tarama raporunu konuştu. Search Engine Roundtable bölümdeki dağılımı şöyle aktardı: Sorunların %50'si filtreli gezinmeden, %25'i eylem parametrelerinden (sepete ekle, favorilere ekle gibi), %10'u izleme kodu ve oturum kimliği gibi alakasız parametrelerden, %5'i eklenti ve bileşenlerden geliyor. Kalan %2 çeşitli tuhaf durumlar. Bu oranlar Google'a ulaşan sorunlu vakaları anlatır, tüm web'i değil.
Sorun her siteyi aynı ölçüde ilgilendirmez. Google'ın tarama bütçesi belgesi esas olarak 1 milyondan fazla benzersiz sayfası olup haftalık değişen siteleri ve 10.000'den fazla sayfası olup günlük değişen siteleri hedefliyor, bunların kesin eşik olmadığını da ekliyor. Filtreler ise sayfa sayısını katlar. Birkaç bin ürünlük bir mağaza, filtre adresleriyle bu ölçeğe yaklaşabilir.
Hangi filtre sayfası dizine girmeli?
Her filtreyi kapatmak da hatadır. Bazı kombinasyonlar gerçek aramalara denk gelir: "siyah kadın bot" bir talep, "fiyata göre artan sıralı 3. sayfa" değil. Karar için üç soru sorun:
- Talep var mı? Kombinasyon için anlamlı arama hacmi olmalı. Bunu anahtar kelime araştırması ile doğrulayın.
- Yeterli ürün var mı? İki ürünlük bir sayfa, ana kategorinin zayıf kopyası olur.
- Sayfaya özgü bir şey verebilir misiniz? Kendi başlığı, açıklama metni ve iç bağlantısı olmayan filtre sayfası dizinde tutunamaz.
Dizine girecek filtreler için Google'ın filtreli gezinme belgesindeki kurallar geçerli. Parametreleri standart & ile ayırın, virgül ve noktalı virgül çoğu zaman ayırıcı olarak tanınmaz. Filtreler yolun içindeyse sırayı sabit tutun ve tekrara izin vermeyin. Sonuç vermeyen, tekrarlı ya da anlamsız kombinasyonlarda 404 durum kodu döndürün. Bunları genel bir "bulunamadı" sayfasına yönlendirmeyin.
Taramadan çıkarmanın yolları nelerdir?
Google'ın filtreli gezinme belgesi dizine girmesi gerekmeyen filtreler için seçenekleri etkinlik sırasıyla veriyor:
- robots.txt ile engelleme: En doğrudan yol. Filtre parametrelerini kapatın, ürün sayfalarını ve filtresiz liste sayfasını açık bırakın. Google robots.txt'de
*ve$joker karakterlerini destekler ve yol değerleri büyük küçük harfe duyarlıdır. - URL parçası (#): Filtreyi
?yerine#sonrasına taşımak. Google parçaları tarama ve dizine eklemede genelde kullanmaz. - rel="canonical": Filtreli adresi filtresiz sürüme işaret eder. Tarama hacmini zamanla azaltabilir, ama diğer yöntemlerden genellikle zayıftır.
- rel="nofollow": Filtre adresine giden her bağlantıya eklenmesi gerekir. Tek bir eksik bağlantı yöntemi boşa çıkarır.
Sıralama parametreleri ayrı bir durum. Tarama bütçesi belgesi aynı sayfanın farklı sıralanmış sürümlerini mümkünse birleştirmeyi, olmuyorsa robots.txt ile engellemeyi öneriyor. Sayfalama ise farklıdır: Sonraki sayfalar ürünlere giden bağlantıları taşır, onları kapatmak ürün keşfini kesebilir.
Listede noindex yok, çünkü tarama sorununu çözmez. Tarama bütçesi belgesine göre Google noindex taşıyan sayfayı yine ister, sonra bırakır. Aynı belge robots.txt'yi taramayı geçici olarak başka sayfalara kaydırmak için kullanmamanızı da söylüyor.
Uygulama adımları
- Parametre envanteri çıkarın. Bir tarama aracı ve sunucu kayıtlarıyla sitedeki tüm parametreleri listeleyin. Her birine görev yazın: filtre, sıralama, sayfalama, izleme, eylem.
- Filtreleri sınıflandırın. Dizine girecek az sayıda kombinasyonu seçin, geri kalanını "taranmayacak" diye işaretleyin.
- Seçilen filtrelere kalıcı adres verin. Sabit parametre sırası, kendi başlığı ve açıklaması, kategori sayfasından
<a href>bağlantısı ve site haritası kaydı olsun. - Geri kalanını robots.txt ile kapatın. Örneğin
Disallow: /*?*siralama=gibi kalıplarla sıralama ve fiyat parametrelerini engelleyin. Yayına almadan önce ürün ve kategori adreslerinin bu kalıplara takılmadığını test edin. - Eylem bağlantılarını ayırın. Sepete ekle ve favori bağlantılarını izlenebilir bağlantı olarak değil, form düğmesi olarak kurun ya da parametreyi engelleyin.
- Boş kombinasyonlara 404 verin. Ürünü olmayan filtre sayfası 200 koduyla boş liste göstermesin.
- Ürün keşfini koruyun. Google'ın site yapısı rehberi kategori sayfalarının dizine girmesi istenen her ürüne doğrudan bağlantı vermesini istiyor. Filtreleri kapattıktan sonra her ürüne filtresiz bir yoldan ulaşılabildiğini kontrol edin.
Bu işin bütçe tarafını tarama bütçesi yazısında ayrıca ele aldık.
Sık yapılan hatalar
- robots.txt ile noindex'i birlikte kullanmak. noindex belgesine göre robots.txt ile engellenen sayfadaki noindex görülmez ve sayfa, bağlantı alıyorsa sonuçlarda kalabilir.
- robots.txt'yi kanonik araç sanmak. Google'ın kanonik URL belgesi engellenen adreslerin içeriği okunmadan da dizine girebileceğini, bu yüzden robots.txt'nin kanonikleştirme için kullanılmaması gerektiğini yazıyor.
- Her filtreyi kategoriye kanonikleştirmek. Talep gören "siyah kadın bot" sayfası da böylece kendi sorgusunda şansını kaybeder.
- Boş sonucu yönlendirmek. Google, sonuçsuz kombinasyonların genel bir sayfaya yönlendirilmesini değil, 404 döndürmesini istiyor.
- Sırayı serbest bırakmak. Aynı filtrelerin farklı sırası farklı URL demektir.
- Kuralı tek seferlik sanmak. Yeni filtre, yeni kampanya parametresi ya da yeni eklenti eklendiğinde envanter eskir.
Etkisi nasıl ölçülür?
Search Console'daki Tarama İstatistikleri raporu ana kaynak. Rapor toplam tarama isteğini, yanıt koduna ve dosya türüne göre dağılımı ve taramanın amacını gösterir. Keşif (discovery) daha önce hiç taranmamış adresi, yenileme (refresh) bilinen sayfanın tekrar taranmasını anlatır. Ana makine durumu son 90 günü kapsar.
Düzeltmeden sonra izlenecek göstergeler:
- Parametreli adreslere giden tarama payı: Sunucu kayıtlarında Googlebot isteklerinin ne kadarının filtre adreslerine gittiğine bakın. Bu pay düşmeli.
- Yeni ürünün keşif süresi: Yayına alınan ürünün ilk taranmasına kadar geçen gün sayısı kısalmalı.
- Dizine ekleme raporu: "Keşfedildi, şu anda dizine eklenmedi" satırındaki filtre adresleri azalmalı. Bu durumların okunuşu için ilgili yazıya bakabilirsiniz.
- Dizine açılan filtre sayfalarının trafiği: Seçtiğiniz kombinasyonlar gösterim ve tıklama almaya başlamalı.
Taramadaki değişim kayıtlarda kısa sürede görülebilir, dizindeki eski adreslerin temizlenmesi daha uzun sürer. Google da canonical yönteminin etkisinin zamanla ortaya çıktığını belirtiyor. İlk değerlendirmeyi birkaç haftalık veriyle yapın. Kurgu büyük bir katalogda risk taşıyorsa teknik SEO çalışması kapsamında aşamalı yayına almak daha güvenli olur.
Yarın parametre listesini çıkarın
Son 30 günün sunucu kayıtlarından Googlebot'un istediği adresleri alın ve ? sonrasındaki parametre adlarına göre gruplayın. En çok istek alan beş parametrenin her birine "dizine girmeli", "taranmamalı" ya da "eylem" etiketi koyun. Bu kısa liste, robots.txt kuralını yazmadan önce ekiple üzerinde anlaşmanız gereken belgedir.
Kaynaklar
- Google Search Central, Managing crawling of faceted navigation URLs
- Google Search Central Blog, Crawling December: Faceted navigation, 17 Aralık 2024
- Search Off the Record, Bölüm 103: Crawling Challenges, What the 2025 Year-End Report Tells Us, 3 Şubat 2026
- Search Engine Roundtable, Google's Top Crawling Challenges In 2025, 3 Şubat 2026
- Google Search Central, Large site owner's guide to managing your crawl budget
- Google Search Central, How to specify a canonical URL with rel="canonical" and other methods
- Google Search Central, How Google interprets the robots.txt specification
- Google Search Central, Block Search indexing with noindex
- Google Search Central, Help Google understand your ecommerce site structure
- Search Console Yardım, Crawl Stats report