Rehber
E-ticaret altyapısı nasıl seçilir?
Altyapı seçimi özellik listesiyle değil kanal stratejisi ve ekip kapasitesiyle başlar. Türkiye verisi, platform performans farkları, ödeme güvenliği ve karar adımları.
E-ticaret altyapısı, ürün kataloğunu, sepeti, ödemeyi, siparişi ve dış sistemlerle bağlantıyı çalıştıran yazılım ve barındırma düzenidir. Seçim özellik listesiyle değil üç soruyla başlar: Satışın ne kadarı kendi sitenizden gelecek, yazılımı kim geliştirip bakımını yapacak, site hangi sistemlerle veri alışverişi yapacak? Kiralık hazır paket, açık kaynak ya da başsız (headless) mimari arasındaki tercih bu yanıtlardan çıkar.
Önce hangi soruyu yanıtlamalısınız?
Altyapı kararı aslında bir kanal kararıdır. Ticaret Bakanlığı'nın Mayıs 2026'da yayımladığı rapora göre 2025'te Türkiye'de 634.611 işletme e-ticaret yaptı. Bakanlığın aynı raporda yer alan ve 781 işletmeyle yaptığı ankette işletmelerin %48,8'i hem kendi sitesini hem pazar yerlerini kullanıyor. %39,5'i yalnız pazar yerinde, %11,7'si yalnız kendi sitesinde satıyor. Pazar yerinde satanların %79,2'si tek bir pazar yeriyle çalışıyor. Ankete katılanların çoğunun mikro işletme olduğunu da hesaba katın.
Bu tablo iki şey söylüyor. Birincisi, kendi sitesini açan işletmelerin çoğu pazar yerini bırakmıyor. Altyapının stok, fiyat ve siparişi pazar yerleriyle eşitleyebilmesi bu yüzden temel şarttır. İkincisi, kendi site bir kanal olarak ancak trafik getirebiliyorsanız anlam taşır. Reklam, arama ve müşteri listesi planı olmayan bir site, iyi altyapıya rağmen satış üretmez. Pazar verisinin geri kalanı için Türkiye e-ticaret verileri yazısına bakabilirsiniz.
Altyapı türleri arasındaki fark ne?
Seçenekleri dört grupta toplamak kararı kolaylaştırır:
- Kiralık hazır paket (SaaS): Yazılımı, barındırmayı ve güvenlik güncellemelerini sağlayıcı yönetir. Hızlı açılır, bakım yükü düşüktür. Karşılığında tasarım ve iş kuralı esnekliği sağlayıcının sunduğu sınırlar içinde kalır, maliyet abonelik ve bazen işlem başı ücretle büyür.
- Açık kaynak, kendi barındırmanız: Kodun tamamı sizdedir, istediğiniz eklentiyi yazabilirsiniz. Güncelleme, güvenlik açığı takibi, yedekleme ve sunucu performansı da sizin sorumluluğunuza geçer.
- Başsız (headless) mimari: Vitrin (ön yüz) ile ticaret motoru ayrı çalışır, aralarında programlama arayüzü (API) vardır. Çok kanallı, içerik ağırlıklı ya da hızın belirleyici olduğu projelerde esneklik sağlar. Ekipte sürekli geliştirici kapasitesi ister.
- Özel geliştirme: Hiçbir hazır yapıya uymayan iş modelleri için düşünülür. En yüksek kontrolü ve en yüksek bakım yükünü birlikte getirir.
Belirleyici soru şudur: Sitenin bakımını kim, hangi bütçeyle, kaç yıl yapacak? Ekibinizde geliştirici yoksa esneklik vaadi kısa sürede bakım borcuna dönüşebilir.
Hangi kriterlerle karşılaştırmalı?
Performans
Platform tek başına hızı belirlemez ama başlangıç çizgisini çizer. HTTP Archive'ın Web Almanac 2025 e-ticaret bölümüne göre mobilde en yaygın beş e-ticaret platformunda Core Web Vitals ölçütlerini iyi geçen sitelerin oranı %35 ile %76 arasında değişiyor. Bu oran platformun kendisi kadar tema, eklenti ve barındırma kararlarını da yansıtır. Aday platformu kullanan, sizin kategorinizdeki birkaç sitenin hızını telefonda kendiniz deneyin.
Ödeme ve güvenlik
Türkiye'nin ödeme alışkanlığı altyapıdan özel bir şey ister. Bakanlık verisine göre 2025'te e-ticaret hacminin %62,5'i kartla, %29,2'si havale ve EFT ile, %3,5'i kapıda ödemeyle ödendi. Kartlı ödemelerin %64,1'inde 3D Secure kullanıldı. Taksit, havale bildirimi ve kapıda ödeme seçeneklerinin hangi ödeme kuruluşlarıyla çalıştığını baştan sorun.
Kart güvenliğinde ödeme sayfasının nasıl kurulduğu önemlidir. PCI Güvenlik Standartları Konseyi Ocak 2025'te en basit öz değerlendirme formu olan SAQ A'dan ödeme sayfası betikleriyle ilgili 6.4.3 ve 11.6.1 numaralı gereklilikleri çıkardı. Bunun yerine satıcının, sitesinin e-ticaret sistemini etkileyebilecek betik saldırılarına açık olmadığını teyit etmesini şart koştu. Konsey, bu değişikliğin standarttaki asıl gereklilikleri hafifletmediğini de vurguluyor. Pratik sonuç şu: Kart bilgisinin sizin sunucunuza hiç uğramadığı, ödeme kuruluşunun barındırdığı bir ödeme sayfası, uyum yükünü azaltır. Uyum yükümlülüğünü kendi ödeme kuruluşunuzla netleştirin.
Entegrasyon
Sitenin konuşacağı sistemleri listeleyin: muhasebe veya kurumsal kaynak planlama (ERP), fatura, kargo, pazar yerleri, CRM ve reklam platformları için ürün beslemesi. Her biri için hazır bağlantı var mı, yoksa geliştirme mi gerekiyor? Hazır bağlantının bakımını kim yapıyor? Stok ve fiyatın kaç dakikada bir eşitlendiği, kampanya dönemlerinde satılmayan ürünün satılması gibi sorunları belirler.
Arama görünürlüğü ve taşıma
Altyapı, URL yapısını, filtreli sayfaların nasıl üretildiğini ve yönlendirme yönetimini belirler. Filtrelerin sınırsız adres üretmesi tarama sorunlarına yol açar, ayrıntısı filtreli gezinme yazısında. Mevcut bir siteden geçiyorsanız eski adreslerin yönlendirme planı seçimin parçasıdır, adımları site taşıma kontrol listesinde bulabilirsiniz.
Türkiye'de durum: Kayıt ve tüketici kuralları
Kendi sitenizden satış yapacaksanız Ticaret Bakanlığı'na göre faaliyete başlamadan önce e-Devlet üzerinden Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ne (ETBİS) kayıt olmanız gerekir. Bakanlığın sıkça sorulan sorularına göre yurt içindeki pazar yerleri üzerinden satış yapanların bu yükümlülüğü yok, ama yurt dışında yerleşik bir pazar yeri üzerinden satanlar kayıt yükümlüsü. Kayıtta alan adı, ödeme yöntemleri ve kargo firması gibi bilgiler de bildiriliyor. Altyapı ve ödeme kuruluşu değişikliği bu yüzden kayıt bilgilerini de etkileyebilir.
Tüketici tarafında Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (Resmî Gazete, 27 Kasım 2014, Sayı 29188) altyapıdan iki işlev bekler. Satıcı sözleşmeden önce tüketiciyi ürün, fiyat, teslimat ve cayma hakkı konusunda bilgilendirmeli ve bu ön bilgilerin alındığını teyit ettirmelidir. Yönetmeliğe göre teyit alınmazsa sözleşme kurulmamış sayılır. Tüketici de on dört gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir. Altyapının ön bilgilendirme ve sözleşme metnini siparişe göre üretmesi, teyidi kaydetmesi ve iade sürecini yönetmesi gerekir. Yönetmelik sonradan değiştirildiği için güncel metni kontrol edin. Bu bölüm genel bilgi verir, hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Seçim adım adım nasıl yapılır?
- Kanal hedefini yazın. Üç yıl içinde satışın ne kadarının kendi siteden, ne kadarının pazar yerlerinden gelmesini beklediğinizi belirleyin.
- Ekip kapasitesini netleştirin. İçeride geliştirici var mı, dış ajansla mı çalışacaksınız, bakım bütçesi ne?
- Zorunlu işlevleri listeleyin. Taksit, havale, kapıda ödeme, pazar yeri eşitlemesi, B2B fiyat listesi, çoklu depo gibi.
- Entegrasyon haritası çıkarın. Her sistem için hazır bağlantı veya geliştirme ihtiyacını not edin.
- Kısa listede canlı siteleri inceleyin. Aday platformlarla çalışan sitelerin hızını ve ödeme akışını telefonda deneyin.
- Toplam maliyeti üç yıl için hesaplayın. Abonelik veya lisans, işlem ücreti, eklenti, barındırma, geliştirme ve bakım kalemlerini birlikte toplayın.
- Çıkış koşulunu sorun. Ürün, müşteri ve sipariş verisini standart biçimde dışa aktarabiliyor musunuz?
- Taşıma planını seçimle birlikte yapın. Yönlendirme, veri aktarımı ve test takvimini sözleşmeden önce netleştirin.
Seçim doğru muydu, nasıl ölçülür?
Canlıya geçmeden önce eski sitenin değerlerini kaydedin, sonra aynı göstergeleri izleyin:
- Mobil dönüşüm oranı ve sepet terk oranı: Ödeme akışındaki değişikliğin etkisini gösterir.
- Core Web Vitals: Search Console'daki gerçek kullanıcı verisiyle sayfa türü bazında izleyin.
- Ödeme başarı oranı: Başlatılan ödemelerin kaçı onaylanıyor, kaçı 3D Secure adımında düşüyor?
- Eşitleme hataları: Pazar yeri ve stok eşitlemesinde oluşan hatalı sipariş veya stok farkı sayısı.
- Organik trafik ve dizindeki sayfa sayısı: Taşıma sonrası kaybı erken yakalar.
- Değişiklik süresi: Basit bir kampanya sayfasının ya da yeni bir ödeme seçeneğinin canlıya alınması kaç gün sürüyor?
Sık yapılan hatalar
- Tanıtım sitesine bakarak karar vermek. Kendi kategorinizdeki gerçek siteleri inceleyin.
- Lisans fiyatını toplam maliyet sanmak. Eklenti, geliştirme ve bakım çoğu zaman lisanstan büyük kalemdir.
- Pazar yeri eşitlemesini sona bırakmak. Kanalların çoğu birlikte çalışıyorsa bu işlev seçim kriteridir.
- Ödeme sayfasını özelleştirme hevesiyle sunucuya almak. Kart verisi sunucunuza uğradıkça güvenlik ve uyum yükü artar.
- Taşıma planını sonraya bırakmak. Yönlendirilmeyen eski adresler, yıllarca biriken arama görünürlüğünü bir gecede kaybettirebilir.
Yarın kanal hedefinizi yazın
Satış, pazarlama ve finans sorumlusuyla bir araya gelin. Önümüzdeki üç yıl için kendi siteden ve pazar yerlerinden beklediğiniz satış payını, sitenin bakımını kimin yapacağını ve sitenin konuşması gereken sistemleri tek sayfaya yazın. Bu sayfa, kısa listeyi daraltacak ilk filtredir ve tedarikçi görüşmelerinde her teklifi aynı ölçüyle karşılaştırmanızı sağlar. Seçim, kurulum ve taşıma işini tek planda yürütmek isterseniz e-ticaret çalışması bu sırayla ilerler.
Kaynaklar
- Ticaret Bakanlığı, Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü Raporu Yayınlandı, 12 Mayıs 2026
- Ticaret Bakanlığı, Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü Raporu 2025
- HTTP Archive, Web Almanac 2025, Ecommerce bölümü, Ocak 2026
- PCI Security Standards Council, Important Updates Announced for Merchants Validating to SAQ A, Ocak 2025
- Ticaret Bakanlığı, Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS)
- Ticaret Bakanlığı, Elektronik ticaret sıkça sorulan sorular
- Resmî Gazete, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği, 27 Kasım 2014, Sayı 29188